جایگاه گونه‌های تمثیل در حکایات تمثیلی مصیبت‌نامه عطار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه، ایران

3 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر- ایران

چکیده

قهرمان مصیبت­نامه «سالک فکرت» است که به دنبال شناخت حقیقت است. آنچه در مصیبت نامه نشان داده شده تلاش روح و فکر آدمی در جهت پی بردن به حقیقت و کنه معنی وجودی خداست که آن را در خود می‌یابد. در لابه لای این حکایات تمثیلی مواردی نغز از تشبیه، تمثیل، مثل، استعاره تمثیلیه و اسلوب و معادله به چشم می‌خورد. در این تحقیق محققان در پی یافتن آنند که عطار در مصیبت نامه چگونه از تمثیل بهره برده و از چه انواعی بهره گرفته است، انواع تمثیل چه تأثیری در بیان شاعر داشته، ساختار تمثیل در حکایات تمثیلی مصیبت نامه چگونه است به شیوه کتابخانه‌ای و از طریق فیش برداری به توصیف و تحلیل داده‌ها پرداخته شده است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم

  1. بارانی، محمد، محمودی، فاطمه (1386) مقایسه ساخت دو حکایت تمثیلی از مثنوی مولوی و مصیبت نامه عطار، پژوهش­نامه ادب غنایی (زبان و ادبیات فارسی)، بهار و تابستان 1386، دوره  5، شماره  8 ، از صص 26-5.
  2. پیامنی، بهناز، فرهودی پور، فاطمه (1393) تحت عنوان بررسی تطبیقی ساختار روایی مصیبت­نامة عطار و سیرالعباد سنایی همچون "تمثیل رؤیا"، فصل نامه مطالعات عرفانی (مجله علمی پژوهشی) دانشکده علوم انسانی دانشگاه کاشان شماره نوزدهم، صص 55 -84
  3. حسینی کازرونی، سید احمد، (1394)، (تمثیل و ادبیات تمثیلی) فصل­نامه تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی، (شماره 23) :21.
  4. حکم آبادی، محمود، (1380)، نخستینه­های تاریخ ادب فارسی، تهران: دانشگاه تهران.
  5. داد، سیما، (1378)، فرهنگ اصطلاحات ادبی (واژه­نامه مفاهیم و اصطلاحات ادبی فارسی/ اروپایی) تهران: مروارید.
  6. دهخدا، علی اکبر (1343)، لغت نامه، شماره حرف ت:7، ج 15، تهران: سیروس.
  7. شفیعی کدکنی، محمد رضا (1366) شاعر آینه­ها بررسی سبک هندی و شعر بیدل دهلوی، تهران: آگاه.
  8. شمیسا، سیروس (1370) بیان، تهران: فردوس.
  9. ---------- (1372) بیان، تهران: فردوس.
  10. عطار، فرید الدین (1386) مصیبت نامه، مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمد رضا شفیعی کدکنی، تهران: سخن
  11. علوی مقدم، محمدو رضا اشرف زاده، (1379)، معانی و بیان، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت).
  12. علیزاده، محترم، بیگ زاده، خلیل (1393) تحلیل تمثیل که در مثنوی‌های منطق الطیر و مصیبت نامه عطار نیشابوری، دانشکده ادبیات، دانشگاه آزاد اسلامی ‌واحد کرمانشاه.
  13. کزازی، میر جلال الدین، (1368) زیباشناسی سخن پارسی بیان، تهران: مرکز.
  14. گلی، احمد، (1387)، بلاغت فارسی، تبریز: آیدین.
  15. مصاحب، غلامحسین، (1381)، دایره المعارف فارسی، جلد اول ا_س، تهران: امیر کبیر.