تمثیل (مثالک) و کاربرد آن در کلیدر (جلد اول و دوم)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی: واحد کرج ـ ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

چکیده

تمثیل از انواع ادبی شمرده می‌شود که در زبان عامه وسخنوران کاربردی چشمگیر داشته است. تمثیل، زبان مشترک انسان‌ها و وسیله‌ی بیان احساسات و تجربه‌های مشترک انسانی است به گونه‌ای که هم شنونده و هم گوینده در آن سهم دارند و این شراکت منجر به حس التذاذی می‌گردد که ریشه در فطرت، هویت و فرهنگ مردم دارد. کلیدر رمان حجیمی است که حوادث آن اگرچه مبتنی بر زندگی واقعی انسان‌ها است اما زبان شخصیت‌های این اثر انباشته از مثالک­های کوتاهی است که بازتاب دهنده‌ی فرهنگ و هویت جامعة کوچک آنهاست. جامعه‌ای که نمادی از جوامع مشابه خویش در دوره‌ای از تاریخ این سرزمین است. این پژوهش به انواع تمثیل در اثر کلیدر پرداخته است و از شواهد به دست آمده این نتیجه حاصل شده که مثالک­ها حیوانی «فابل» پرکاربردترین نوع تمثیل در این اثر داستانی است که در خدمت توصیف درآمده است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم (1386) ترجمه بهاءالدین خرمشاهی، تهران: جامی.

  1. بهار، مهرداد (1377) از اسطوره تا تاریخ، تهران: چشمه.
  2. پورنامداریان، تقی (1375) رمز و داستان‌های رمزی، تهران: علمی و فرهنگی.
  3. تقوی، محمد (1376) حکایت‌های حیوانات در ادب فارسی، تهران: روزنه.
  4. حسینی کازرونی، سید احمد (1394) تمثیل و ادبیات تمثیلی، فصل­نامه تحقیقات تعلیمی و غنایی در ادب فارسی، شماره پیاپی23، بوشهر دانشگاه آزاد اسلامی، صص13-24.
  5. -------------------- (1394) نگرشی به تمثیل در ادبیات تعلیمی، فصل نامه تحقیقات تعلیمی و غنایی در زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر.
  6. حق شناس، محمدعلی (1379) فرهنگ فارسی عامیانه یا گفتاری، کدام؟ نشر دانش، سال هفدهم- تابستان، شماره 2، صص 59-65.
  7. دولت آبادی، محمود (1382) کلیدر، تهران: چشمه.
  8. رضایی، عرب علی (1382) واژگان توصیفی ادبیات انگلیسی- فارسی، تهران: فرهنگ معاصر.
  9. سلیمی بجیستانی، حسین (1389) کاربرد تمثیل در بازسازی شناختی، رشد مشاور مدرسه، تابستان، شماره 20، صص 46-49.
  10. شفیعی کدکنی، محمدرضا (1366)، صورخیال در شعر فارسی، تهران: آگاه.
  11. شکوزاده، ابراهیم (1382) دوازده هزار مثل فارسی، مشهد: قدس رضوی.
  12. شمیسا، سیروس (1370) انواع ادبی، تهران: میترا.
  13. صاحبی، علی (1387) تمثیل درمانگری، کاربرد تمثیل در بازسازی شناختی، تهران: سمت.
  14. طاهری، صدرالدین (1393) واژگونی مفهوم یک نماد، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، دوره 20، شماره 30، پاییز صص 25-34.
  15. فتوحی، محمود (1383-1384) تمثیل، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، س 12 و 13، شماره 47-49، زمستان 83 و بهار و تابستان 84.
  16. گیرشمن، رومن (1379) سیلک کاشان، ترجمة اصغر کریمی، تهران: سازمان میراث فرهنگی
  17. مؤتمن، زین العابدین (1346) شعر و ادب فارسی، تهران: بنگاه مطبوعاتی افشاری.
  18. میرصادقی، جمال و میمنت میرصادقی (1377) واژه نامه‌ی هنر داستان نویسی، تهران: کتاب مهناز.
  19. ولک، رنه (1374) تاریخ نقد جدید، ترجمة سعید ارباب شیرانی، تهران: نیلوفر.