تمثیل پرواز در شعر دفاع مقدس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر – ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان – ایران

چکیده

 شعر دفاع مقدس، رمزها و تمثیل­های فراوانی را به نمایش می­گذارد. برخی از این تمثیل­ها،   ریشه­ای تاریخی- مذهبی دارد که با فضای جنگ و معنویت موجود در آثار این دوره متناسب است. تمثیل پرواز که جهت اشاره به شهادت به کار رفته است، یکی از بدیع­ترین بخش­های رمزپردازی شعر این دوره است. تمثیل و رمز پرواز، بیانگر عروج روح پس از مرگ به عالم بالا و نور است. این تمثیل عرفانی- اساطیری، در شعر دفاع مقدس بازآفرینی شده و صرفاً جهت بیان شهادت به کار رفته است.
 

کلیدواژه‌ها


  1. اسرافیلی، حسین (1386) ردپای صدا، تهران: تکا.
  2. ---------- (1378) مجموعه شعر. گزیده ادبیات معاصر (5)، تهران: نیستان.
  3. اسماعیلی، رضا (1381) آسمانی‌ها (مجموعه شعر دفاع مقدس)، تهران: پازینه
  4. امین پور، قیصر (1363) تنفس صبح، تهران: هنر و اندیشه‌ی اسلامی.
  5. ---------- (1372) آینه‌های ناگهان، تهران: افق.
  6. ---------- (1381) گزینه اشعار قیصر امین پور، تهران: مروارید.
  7. ---------- (1384) سنت و نوآوری در شعر معاصر، تهران: علمی و فرهنگی
  8. بیگی حبیب آبادی، پرویز (1368) غریبانه، تهران: همراه.
  9. ترابی، ضیاء الدین. (1384) شکوه شقایق (نقد و بررسی شعرهای دفاع مقدس)، قم، سماء قلم
  10. جعفریان، محمدحسین (1368) پنجره‌های رو به دریا، تهران: حوزه‌ی هنری.
  11. حسینی، سید حسن (1363) هم صدا با حلق اسماعیل، تهران: حوزه‌ی هنری.
  12. ------------ (1380) گزیدة شعر جنگ و دفاع مقدّس، تهران: حوزة هنری.
  13. ------------ (1386) شاعری در مشعر، تهران: تکا.
  14. داد، سیما (1383) فرهنگ اصطلاحات ادبی، تهران: مروارید، چ دوم،
  15. رحمدل، غلامرضا (1378) مجموعه شعر. گزیده ادبیات معاصر (66)، تهران: نیستان.
  16. سنگری، محمّدرضا (1380) نقد و بررسی ادبیات منظوم دفاع مقدس. تهران: پالیزان.
  17. شعر شهادت (1367) به همت واحد روابط عمومی و بین‌الملل بنیاد شهید انقلاب اسلامی، تهران، صص 16-15.
  18. عبدالملکیان، محمّدرضا (1368) رباعی امروز، تهران: برگ
  19. --------------- (1368) ریشه در ابر، تهران: برگ.
  20. --------------- (1368) ریشه در ابر، تهران: برگ، چ دوم.
  21. فتوحی، محمود (1391) سبک­شناسی، نظریه­ها، رویکردها و روش­ها، تهران: سخن.
  22. قزوه، علیرضا (1385) از نخلستان تا خیابان، تهران: سوره مهر، چ 6.
  23. ---------- (1387) سوره‌ی انگور، تهران: تکا.
  24. ---------- (1391) این همه یوسف، تهران: کنگره‌ی بزرگداشت سرداران شهید سپاه.
  25. ---------- (1378) مجموعه شعر. گزیده ادبیات معاصر (41)، تهران: نیستان.
  26. کاظمی، محمّدکاظم (1375) پیاده آمده بودم. تهران: حوزه‌ی هنری.
  27. کاشانی، سپیده (1384) گزیده ادبیات معاصر، تهران: نیستان.
  28. --------- (1387) بهار گل افشان، تهران: وزارت‌ ف‍ره‍ن‍گ‌ و آرش‍اد اس‍لامی
  29. --------- (1389) مجموعه اشعار، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد.
  30. کاشانی، مشفق (1378) مجموعه شعر. گزیده ادبیات معاصر (14)، تهران: نیستان.
  31. گل مرادی، شیرینعلی (1378) نخل‌های تشنه، تهران: فرهنگ گستر
  32. ------------- (1381) آوازهای گل محمدی، تهران: فرهنگ گستر،
  33. محمودی، سهیل (1368) فصلی از عاشقانه‌ها، تهران: همراه.
  34. مردانی، نصرا لله (1370) آتش نی، تهران: اطلاعات.
  35. ---------- (1378) قانون عشق، تهران: صدا.
  36. ---------- (1374) شهیدان شاعر– زیر نظر نصرالله مردانی، تهران: مرکز پژوهش­های فرهنگی بنیاد شهید.
  37. معین- محمد (1371) فرهنگ فارسی معین، جلد دوم، تهران: امیرکبیر، چ هشتم.
  38. مهدی مظفری ساوجی (1377) «شعر»، ماهنامه‌ی اهل قلم، شماره 40، ص 16.
  39. وحیدی، سیمین دخت (1377) از نگاه آینه‌ها تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش­های دفاع مقدّس.
  40. --------------- (1378) مجموعه شعر. گزیده ادبیات معاصر (18)، تهران: نیستان.