«بررسی پسوند و پیشوندهای مشترک زبان ارمنی و زبان‌های ایرانی باستان»

نویسندگان

1 استادیار گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی ایران در کتابخانه ملی ایران

2 دانشجوی دورۀ دکتری فرهنگ و زبان‌های باستانی ـ واحد علوم و تحقیقات ـ تهران

چکیده

هنریک هوبشمان در 1877 نشان داد که زبان ارمنی شاخه مستقلی از زبان‌های هند و اروپایی هستند. زبان ارمنی بر اثر تماس و برخوردهای نزدیک ملت ایران در دوران باستان به مقیاس زیادی از زبان فارسی تاثیر پذیرفته است.
خویشاوندی زیادی بین زبان ارمنی و زبانهای ایرانی باستان مشاهده می‌شود که برخی از آنها ناشی از وام‌گیری واژه‌ها در زبان ارمنی از ایرانی باستان می‌باشد در این مقاله نگارنده قصد دارد که به بررسی تعدادی واژه‌های ارمنی که دارای پسوند یا پیشوند‌اند و از زبان‌های ایرانی باستان وام گرفته‌ شده‌اند بپردازد.
از جمله پسوندهای شاخصی که در زبان ارمنی وارد شده اند
می‌توان؛ pet- estan ، aran، ak، ... و تعدادی پیشوند؛ ham-، - dž  ، ... نام برد.
یافته‌های مطالعه حاضر، ثابت می‌کند که تعدادی از پسوند و پیشوندهای زبان ارمنی از زبان‌های ایران باستان قرض گرفته شده است.
 

کلیدواژه‌ها


1- میرفخرایی، مهشید، 1383: درآمدی بر زبان ختنی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2- قریب، بدرالزمان، 1383: فرنگ سغدی، تهران: فرهنگان

3- رضایی باغ بیدی، حسن، 1385: راهنمای زبان پارتی، تهران: ققنوس

4- کشانی، خسرو،‌1371: اشتقاق پسوندی در زبان فارسی امروز، تهران: مرکز نشر دانشگاهی

5- کلباسی، ایران، 1380: ساخت اشتقاقی واژه در فارسی امروز، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

6- راستارگویوا، وارسرگی یونا، 1379: دستور زبان فارسی میانه، ترجمه ولی الله شادان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی

7-لازار، ژیلبر، 1384: دستور زبان فارسی معاصر، ترجمه مهستی بحرینی، تهران: هریس، مرکز بین‌المللی گفتگوی تمدن‌ها

8- منصوریان، هایدوک، 1364: فرهنگ فارسی- ارمنی، ج دوم، تهران: فارابی

9- منصوریان، هایدوک، 1357: فرهنگ فارسی- ارمنی، ج اول، تهران: چاپخانه آذر

10- مکنزی، دیویدنیل، 1379: ترجمه مهشید میرفخرایی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

 

11-Bailey , Harold Walter, 1978: Dictionary of khotan saka Cambridge: University Press.

12-Bartholomae, c,1905: Die Gatha’s des Awesta, strassburg: velag Von karl, J.Trubner.

13-Benveniste, 1961: Remarques sur les composes armeniens en-pet, Handes Amsorya 75.

14-Boyce, Mary, 1977: A word list of Manichaen Middle Persian and Parthian, Teheran, Liége, Bibliotheqne pahalavi

15-G.Bolognesi, 1960; Le fonti dialettali degli imprestiti iranici in armen, Milan.

16-Gignoux, philippe, 1972: Glossaire des inscriptions pehlevies et Parthes, London: Corpus Inscrptionum Iranicarum, Lund Humphries

17-H. Hubschmann, 1962: Armenishe Grammatik, Germany

18-H.Acharian, 1971: Haieren Armatakan Bararan, Yerwan

19-Kellens, dean, Eric Pirart, 1990: les texts vieil Avestiques, Vol2, Répertoires grammaticaux et lexique, Wiesbaden: Dr Ludwig Reichert verlag

20-Kent, Roland Grubb, 1952: old Persian, Tehran: Tahouri

21-M. Leroy 1964: les mots armcnien en-aren, in: ecole des langues orientales Anciennes de l’institut catholiqne de paris, Memorial du cinquantenaire 1914-1964, paris.

22-M.Leroy, 1960: Les composes armeniens en-pet, Ann I pho 15,

23-M.Leroy, 1961: suffixes d’origine iraniene dans la to ponymie armenienne, studia onomastica Monacensi4.

24-Nyberg Henrik, 2003: A manuel of Pahlavi, Tehran: Asatir

25-R.Schmitt, , Iranian influences in Armenian Language, 1987, available at encyclopedia Iranica

26-Riechelt, H , 1911: avesta reader, Glossary and Index, strassburg

27-S.Malkhasian, 1361: Harieren Batsatrakan Bararan, Tehran.

28-W.B. Henning, 1958: Mitteliranisch