نسخة خطى مثنوی یوسف ‌و ‌زلیخا اثر غنایی ‌از ‌شعلة گلپایگانی

نویسنده

دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی - واحد فریدن - ایران

چکیده

امروزه ارزش و اهمیت نسخ خطی بر اهل دانش روشن است. این آثار ارزشمند پل­ ارتباطی میان زبان و فرهنگ دیروز با امروز هستند و تجربه­های گران­سنگ گذشته را به    نسل­های پسین انتقال می­دهند. به همین دلیل تصحیح و احیای این نسخه­ها از ارزش و اهمیت خاصی برخوردار است. یکی از آثاری که در این جستار آن را معرفی خواهیم کرد، نسخة خطی منظومی است عاشقانه، با نام «یوسف و زلیخا» از ملا مهدی گلپایگانی متخلّص به شعله که در نیمة ­دوم قرن دوازدهم می­زیسته است. شعله شاعری مثنوی­سرا­ بوده که در اشعارش به ­نظامی­ توجه خاصی داشته و به تأثیرپذیری از او­­ خمسه­ای سروده است. یکی از مثنوی­های پنجگانة او همین یوسف و زلیخا اوست که تعداد ابیات آن به 4700 بیت بالغ می­شود.از این مثنوی کلاً شش نسخه باقی مانده است. شعله در این اثر غنایی قبل از پرداختن به اصل داستان، ضمن اشعاری عرفانی و مذهبی در موضوعاتی همچون توحید، آفرینش جهان، خلقت آدمی، نعت پیامبر اکرم(ص) و ستایش امامان شیعه سخن گفته است. تلاش نگارنده بر آن است که با معرفی شعله، نقاب از چهره این شاعر گمنام بردارد.

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم، (1379). ترجمه الهی قمشه‌ای، مهدی، تهران: انتشارات الهادی.
  2. آقابزرگ، تهرانی (1975م). الذریعه الی تصانیف الشیعه، ج 19، بی جا: انتشارات دارالاضواء.
  3. جهانبخش، جویا (1384). راهنمای تصحیح متون، تهران: میراث مکتوب.
  4. خیامپور، عبدالرسول (3913). «رساله­ی ­یوسف و زلیخا»، در مجله­ ادبیات ­دانشگاه­ تبریز، شماره­ 52.  
  5. دهخدا، علی­اکبر (1310). امثال و حکم، تهران: پارمیس.
  6. شعله گلپایگانی، ملامهدی (1391). مثنوی یوسف و زلیخا، پایان نامه کارشناسی ارشد، اردشیراصلانی، قائم شهر: دانشگاه آزاد اسلامی.
  7. شمیسا، سیروس (1382). سبک‌شناسی شعر، تهران: فردوس.
  8. ــــــــــــــ  (1386). نگاهی تازه به بدیع، تهران: نشر میترا.
  9. فروزانفر، بدیع الزمان (1385). احادیث و قصص مثنوی، تهران: امیر­کبیر.
  10. مذهّبی، محمدتقی (1380). تذکره­الشعرای­گلپایگان، قم: سلمان فارسی.
  11. نظامی گنجوی (1363). کلّیّات، تصحیح و تحشیه وحید­دستگردی، ج ­سوم، تهران: ­علمی.
  12. هدایت، رضا قلی­خان (1340). مجمع الفصحا، به کوشش مظاهر مصفا، تهران: امیرکبیر.
  13. همایی، جلال­الدین (1370). فنون و بلاغت و صناعات ادبی، نشر تهران: هما.